Unioni i Shqiptar n\u00eb Kroaci, z. Esat Collaku, kryetar, zhvilloj disa aktivitete n\u00eb nder\u00eb t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb Zagreb, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb manifestimeve kulturore t\u00eb organizuara p\u00ebr nder\u00eb t\u00eb Fest\u00ebs s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs (17\u201319 shkurt), u promovua Antologjia mbi Gjergj Fisht\u00ebn, e p\u00ebrgatitur nga dr. Tonin \u00c7obani dhe don Ndue Ballabani.<\/p>\n\n\n\n
Kjo antologji paraqet nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje p\u00ebrfaq\u00ebsuese dhe t\u00eb strukturuar t\u00eb opusit fishtjan, duke nxjerr\u00eb n\u00eb pah thelbin e veprimit letrar, kulturor dhe atdhetar t\u00eb autorit n\u00eb 30 kapituj p\u00ebrmbledh\u00ebs. P\u00ebrmes nj\u00eb qasjeje sintetizuese, botimi synon t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb gjer\u00eb e t\u00eb sistemuar t\u00eb mendimit dhe krijimtaris\u00eb s\u00eb Gjergj Fisht\u00ebs, duke e vendosur at\u00eb n\u00eb kontekstin e tradit\u00ebs letrare dhe identitare shqiptare.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb mbarim, d. Ndue Ballabani vler\u00ebsoi lart\u00eb nivelin e p\u00ebrgatitjes p\u00ebr promovimin e k\u00ebsaj mongrafie.<\/p>\n\n\n\n
Vlerat njer\u00ebzore dhe identitare n\u00eb vepr\u00ebn Lahuta e Mal\u00ebsis\u00eb t\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs<\/p>\n\n\n\n
Lahuta e Mal\u00ebsis\u00eb (1937) e At Gjergj Fisht\u00ebs p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb nga kulmet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe dhe nj\u00eb monument t\u00eb identitetit kulturor e komb\u00ebtar shqiptar. Kjo vep\u00ebr epiko-lirike, e nd\u00ebrtuar mbi tradit\u00ebn gojore dhe frym\u00ebn homerike, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb rr\u00ebfim poetik i ngjarjeve historike, por nj\u00eb kod etik dhe identitar i bot\u00ebs shqiptare, ve\u00e7an\u00ebrisht i Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Veriut. N\u00ebp\u00ebrmjet vargut t\u00eb fuqish\u00ebm poetik, Fishta artikulon vlerat themelore njer\u00ebzore dhe komb\u00ebtare q\u00eb kan\u00eb form\u00ebsuar nd\u00ebr shekuj nd\u00ebrgjegjen shqiptare.<\/p>\n\n\n\n
Lahuta si simbol identitar<\/p>\n\n\n\n
Vet\u00eb lahuta, si instrument dhe metafor\u00eb poetike, shnd\u00ebrrohet n\u00eb simbol t\u00eb kujtes\u00ebs kolektive dhe t\u00eb vazhdim\u00ebsis\u00eb historike. Ajo p\u00ebrfaq\u00ebson z\u00ebrin e popullit, d\u00ebshmin\u00eb e pashkruar t\u00eb historis\u00eb dhe rezistenc\u00ebs shqiptare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, Lahuta e Mal\u00ebsis\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb vep\u00ebr letrare, por nj\u00eb akt kulturor dhe kombformues, ku fjala poetike merr funksion arkivor dhe edukativ.<\/p>\n\n\n\n
Vlerat njer\u00ebzore n\u00eb vepr\u00ebn e Fisht\u00ebs<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb vepr\u00ebs q\u00ebndrojn\u00eb vlera universale njer\u00ebzore, t\u00eb p\u00ebrthithura dhe t\u00eb artikuluara p\u00ebrmes kodit etik t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb:<\/p>\n\n\n\n
Nderi dhe dinjiteti njer\u00ebzor paraqiten si vlera supreme, p\u00ebr t\u00eb cilat individi \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb sakrifikoj\u00eb edhe jet\u00ebn. Nderi nuk \u00ebsht\u00eb atribut personal, por vler\u00eb kolektive q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson familjen, fisin dhe kombin.<\/p>\n\n\n\n
Besnik\u00ebria dhe fjala e dh\u00ebn\u00eb z\u00ebn\u00eb nj\u00eb vend qendror n\u00eb universin moral t\u00eb vepr\u00ebs. Fjala e burrit \u00ebsht\u00eb ligj, nd\u00ebrsa thyerja e saj p\u00ebrb\u00ebn shkat\u00ebrrim moral.<\/p>\n\n\n\n
Trim\u00ebria dhe sakrifica nuk glorifikohen si dhun\u00eb, por si p\u00ebrgjegj\u00ebsi morale p\u00eb mbrotjen e liris\u00eb, tok\u00ebs dhe identitetit.<\/p>\n\n\n\n
Solidariteti dhe ndjenja e bashk\u00ebsis\u00eb shfaqen si themel i mbijetes\u00ebs kolektive, ku individi ekziston vet\u00ebm n\u00eb raport me tjetrin dhe me bashk\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Dimensioni identitar dhe komb\u00ebtar<\/p>\n\n\n\n
Lahuta e Mal\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrton nj\u00eb narrativ\u00eb t\u00eb qart\u00eb identitare, ku shqiptar\u00ebt paraqiten si popull me histori, kultur\u00eb dhe t\u00eb drejt\u00eb legjitime p\u00ebr ekzistenc\u00eb t\u00eb lir\u00eb. Fishta e koncepton kombin si bashk\u00ebsi vlerash, jo t\u00eb thjesht si realitet gjeografik apo politik. Gjuha, zakonet, besimi, kanuni dhe memoria historike p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shtyllat mbi t\u00eb cilat ngrihet identiteti shqiptar.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb konekst, figura e heroit n\u00eb Lahut\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb individualiste, por p\u00ebrfaq\u00ebsuese: heroi mish\u00ebron virtytet e kombit dhe b\u00ebhet z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs i fatit kolektiv. Lufta p\u00ebr liri merr k\u00ebshtu dimension etik dhe shpirt\u00ebror, duke e tejkaluar interesin personal.<\/p>\n\n\n\n
Analiz\u00eb akademike e \u201cLahut\u00ebs s\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb\u201d \u2013 Gjeneza<\/p>\n\n\n\n
Lahuta e Mal\u00ebsis\u00eb e At Gjergj Fisht\u00ebs p\u00ebrb\u00ebn kulmin e eposit modern shqiptar dhe nj\u00eb nd\u00ebr veprat themelore t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb komb\u00ebtare. Gjenez\u00eba e saj lidhet ngusht\u00eb me rrethanat historike, kulturore dhe politike t\u00eb fund shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX, periudh\u00eb vendimtare p\u00ebr form\u00ebsimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare shqiptare.<\/p>\n\n\n\n
Vepra buron nga tradita e pasur e k\u00ebng\u00ebve epike gojore t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Veriut, t\u00eb cilat Fishta i p\u00ebrvet\u00ebson, i p\u00ebrpunon dhe i ngre n\u00eb nivelin e nj\u00eb eposi letrar t\u00eb shkruar. Lahuta, si instrument simbolik, shnd\u00ebrrohet n\u00eb metafor\u00eb t\u00eb kujtes\u00ebs historike dhe t\u00eb z\u00ebrit kolektiv t\u00eb kombit shqiptar. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, gjeneza e vepr\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb thjesht individuale, por thell\u00ebsisht kolektive.<\/p>\n\n\n\n
Shtysa themelore e krijimit t\u00eb Lahut\u00ebs s\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb lidhet me p\u00ebrpjekjet p\u00ebr mbrojtjen e trojeve shqiptare, ve\u00e7an\u00ebrisht pas Lidhjes s\u00eb Prizrenit, si dhe me nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb afirmuar identitetin kulturor dhe historik t\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebrball\u00eb rrezikut t\u00eb cop\u00ebtimit dhe asimilimit. Fishta, si klerik, intelektual dhe atdhetar, nuk e sheh shtetin q\u00eb duhet t\u00eb krijohet n\u00eb baza religjioni por n\u00eb vlerat identitare shum\u00ebshekullore.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb p\u00ebrfundim, gjeneza e Lahut\u00ebs s\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb rezultati i nd\u00ebrthurjes s\u00eb tradit\u00ebs gojore, p\u00ebrvoj\u00ebs historike dhe misionit ideor t\u00eb autorit, duke e shnd\u00ebrruar vepr\u00ebn n\u00eb monument letrar t\u00eb identitetit shqiptar.<\/p>\n\n\n\n
Si konkludim, nuk ka shans religjioni pa fundament metafizik edhe pak filozofik, kund\u00ebr prosperitetit dhe kapitalit!<\/p>\n\n\n\n
Shoq\u00ebria postkapitaliste i p\u00ebrbin t\u00eb gjitha.<\/p>\n\n\n\n
Don.Viktor Sopi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Unioni i Shqiptar n\u00eb Kroaci, z. Esat Collaku, kryetar, zhvilloj disa aktivitete n\u00eb nder\u00eb t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00eb Zagreb, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb manifestimeve kulturore t\u00eb organizuara p\u00ebr nder\u00eb t\u00eb Fest\u00ebs s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs (17\u201319 shkurt), u promovua Antologjia mbi Gjergj Fisht\u00ebn, e p\u00ebrgatitur nga dr. Tonin \u00c7obani dhe don Ndue Ballabani. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2138,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,27],"tags":[],"class_list":["post-2136","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme-vijesti","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2136"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2137,"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2136\/revisions\/2137"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2138"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/uarh.com.hr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}